My Prix
Columns

14-7-2011

Verstilling heerst bij Prix de Rome

Door: Anne-Wil Huisman

Sorry this text is currently not available in english - Eén van de doelen van de prestigieuze Prix de Rome voor beeldende kunst is het signaleren van trends. De kanshebbers van 2011 laten een duidelijke trend zien. Het maken van videokunst is hip. De werken, die veelal op de scheidslijn tussen kunst en documentaire liggen, zijn stuk voor stuk ingenieus. Wie het directe, emotionele effect van een kunstwerk als criterium neemt, komt er bij deze tentoonstelling bekaaid van af.
Een rondgang door de inzendingen met als uitgangspunt: welk kunstwerk raakt recht in het hart?

Van de tien kunstwerken bestaan er zeven uit videomateriaal, waarvan sommigen gecombineerd met andere media. Zo combineert Petra Stavast haar videowerk met foto’s. In haar interview voor de Prix de Rome vertelt de kunstenares hoe zij haar inspiratie vindt in verstilling.

Deze verstilling heeft niet alleen een prominente plek in haar werk, dat bestaat uit zwart-wit portretten van personen en ruimten, maar ook in dat van andere deelnemers. De acht minuten durende videomontage van Ben Pointeker bestaat uit drie verschillende verstilde beelden. De natuur in zijn beelden beweegt door, de persoon staat stil. Ook de film van Guido van der Werve, met zijn veertig minuten een lang kunstwerk, wordt gekenmerkt door stilstaande beelden. Zijn Nummer 12 gaat over de parallellen tussen schaken en pianospel. Het werk van Van der Werve is een goed voorbeeld van hoe belangrijk context voor de kijker kan zijn. Zonder achtergrondinformatie is er voor de toeschouwer namelijk geen touw aan het werk vast te knopen.

Het werk van Pilvi Takala en Priscila Fernandes vereist ook wat uitleg. Takala’s werk is altijd gebaseerd op interventies in specifieke sociale omgevingen. Voor de Prix de Rome betekende dit, dat zij het zwaar beveiligde Europees Parlement binnen probeert te komen. Fernandes onderzoekt in haar werk ‘het menselijke plezier in representatie’. Haar inzending een korte film waarin een jongentje van vijf een hoop gekleurde blokjes ordent en een meisje van elf zich langzaam naar de kijker toe wendt. Fernandes wil in haar werk de kijker uitnodigen de gedragingen van de kinderen te observeren en te beoordelen.

Het probleem met veel van deze kunstwerken is dat zij voor de gemiddelde toeschouwer niet functioneren zonder context. Zelfs het tekstbordje aan de muur geeft vaak alleen abstracte oneliners die lastig te begrijpen zijn. Het zorgt ervoor dat kunst en haar publiek steeds verder bij elkaar vandaan komen te staan.
Prix de Rome Sorry this text is currently not available in english -
Sorry this text is currently not available in english - In de tentoonstelling is er maar één kunstwerk dat me direct, zonder context, aanspreekt. Dat zijn de twee films van Katarina Zdjelar. In haar eerste werk wordt een Servo-kroatische man verhoord voor zijn immigratie naar Nederland. Het gesprek verloopt in drie talen. De man spreekt Servo-kroatisch, de immigratie-agent Nederlands en de ondertiteling is in het Engels. ‘’Iedere taal biedt een andere toegang tot wat er gezegd wordt’’ zegt Zdjelar hierover. Maar ik spreek geen Servo-kroatisch. Iets anders aan dit kunstwerk spreekt me direct aan. Het is de huilende man aan het eind van de opname en het zijn de samengeknepen papieren bekertjes op het bureau. Het werk van Zdjelar bevat een directe en ongeveinsde emotie. Het tweede deel van Zdjelars werk is een film waarin diezelfde man vertelt over de baantjes die hij in Nederland had als acteur: Oostblokcrimineel, dronken zwerver, dronken zeeman, bankrover. Dit werkt roept de vraag op hoe wij naar deze mensen kijken.

Wat de twee films van Katarina Zdjelar anders dan de anderen maakt is de directheid ervan. Ze werkt met videobeelden, net als zes andere deelnemers. Haar werk is bijna een documentaire, zoals de interventie van Pilvi Takala. Maar geen van de andere werken spreekt direct een emotie aan. Natuurlijk zit er ook achter het werk van Zdjelar een diepere betekenis. Door haar werk in drie talen te tonen wijst ze, zoals ze zelf in haar interview aangeeft, op de communicatie en miscommunicatie tussen culturen. Met immigratie als onderwerp staat Zdjelars werk op een artistieke manier toch met beide benen in de maatschappij. Toch is het vooral de rauwe emotie, waar geen tekstbordje voor nodig is, die me aangrijpt.

Haar kunst is de enige die echt in het hart raakt, zonder context.
Prix de Rome Sorry this text is currently not available in english -
Sorry this text is currently not available in english - Door Anne-Wil Huisman (19 jaar)

Anne-Wil Huisman is komend jaar derdejaars Algemene Cultuurwetenschappen aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Daarop volgt een master Media & Journalistiek. En in de tussentijd probeert ze zoveel mogelijk schrijfervaring op te doen. Onder andere door recensies te schrijven voor www.deadline.nl.
Er zijn nog geen reacties

Plaats hier een reactie




Anti-Spam check *
Vul de volgende woorden in: check

Email  

Eerdere
Columns