My Prix
Columns

7-6-2011

Weinig speelsheid in de tentoonstelling van de Prix de Rome

Door: Luuk Ottenhof

Sorry this text is currently not available in english - Afgaande op de missie van de Prix de Rome, worden in de huidige editie de trends in beeldende kunst vooral in multidisciplinairiteit en het bewegende beeld gesignaleerd. Om een beeld te geven van de diversiteit: reusachtige glasnegatieven, een drieluik van videoschermen, een projectie die het midden houdt tussen foto en film en een serie van negentien T-shirts met uitgeprinte e-mails is wat de klok slaat in de SMART Project Space in Amsterdam.

Naast de eerder genoemde media wordt er ook gebruik gemaakt van geweven textiel, een berg van basaltsnippers, een omkleedscherm en een voor blinden naar audio ‘vertaalde’ omschrijving van een afbeelding die op vinyl is geperst. De zintuigen van de bezoeker worden volop geprikkeld.

Ook de geest ontbeert de uitdaging niet omdat sommige werken maatschappelijk geëngageerd zijn en andere te complex om in één keer te bevatten. Bij het werk van Ben Pointeker wordt er simpelweg geen informatie gegeven: hij laat het initiatief om invulling te geven aan de visuele ervaring aan het publiek over.

Doordat de korte documentaire van Pilvi Takala met een verborgen camera is gefilmd en toont hoe ze de regels van het Europese Parlement provoceert, lijkt het eindresultaat op het eerste gezicht niets meer dan een ‘Youtube-prank’. Echter, door de soms tegenstrijdige inhoud van de negentien e-mails die ze ontvangt, krijgt de op het eerste gezicht sensatiebeluste guerrillatechniek van filmen meer diepgang. Takala legt op pijnlijke wijze de incongruentie bloot van een organisatie die zichzelf presenteert als een eenheid.

Geen van de werken uit de tentoonstelling laat zich eenvoudig lezen, ook niet de objecten die de meeste kenmerken vertonen van een ‘gewoon’ schilderij, zoals de fotografie van Petra Stavast. Het minder gebruikelijke aspect hieraan is dat deze foto’s met een mobiele telefoon gemaakt zijn.

Misschien doen de in complexe patronen geweven textieldoeken van Vincent Vulsma nog wel het meest traditioneel aan. Echter, ook deze bijdrage is op digitale wijze tot stand gekomen, zij het indirect. Dit heeft Vulsma weten te bewerkstelligen door het oorspronkelijke materiaal in te scannen en de foto om te zetten naar een patroon dat een Jacquardgetouw opnieuw heeft geweven. Elke kruising van het weefsel representeert zodoende een pixel en is een bijna letterlijke representatie van cross culture. Echter, zonder die informatie blijven het niets meer dan opgevouwen doeken.
Prix de Rome Sorry this text is currently not available in english -
Sorry this text is currently not available in english - Maar dan hoor je opeens het gelach van een kind, gevolgd door een indringend gezang dat weerkaatst tegen de wanden van het voormalige Pathologisch Anatomisch Laboratorium. Aangekomen bij het geluid, tref je ook het beeld aan: een videoprojectie van spelende kinderen. De video bevat geen geluid, behalve wanneer het meisje onbevangen begint te lachen en, bijna op verontrustende wijze gemonteerd, plots haar gezichtsuitdrukking verandert en ze met een welhaast streng gezicht zingt met een stem die niet uit haar mond lijkt te komen. De bewust gekozen perspectieven doen denken aan een bewakingscamera, maar Priscila Fernandes vertelt zelf dat ze geïnspireerd is door Arnold Gesell, een psycholoog uit de jaren dertig van de vorige eeuw die kinderen observeerde om zo te ontdekken wat de ‘normale’ ontwikkeling is van kinderen. Fernandes vindt het interessant hoe de wetenschap op deze wijze bepaalt hoe een individu gedefinieerd wordt. In de video worden de spelende kinderen uit een omgeving gehaald die context geeft aan hun handelingen. De ingezoomde beelden in combinatie met de steriele ruimte waarin ze zich begeven, zouden de kinderlijke, niet gekaderde blik kunnen symboliseren. Dit vervreemdende effect heeft te maken met Fernandes’ idee over representatie in de vorm van kunst, die volgens haar nooit de wereld weergeeft zoals die is. Om die representatie te begrijpen, moeten we het beschouwen als een presentatie. Haar betreffende werk voor de Prix de Rome kunnen we dan wellicht beschouwen als de presentatie van een observatie.

Doordat elke vorm van narratief afwezig is worden de handelingen van de kinderen ambigu. Is het goed of slecht wat ze doen? De tweeslachtigheid is ook doorgewerkt in de titel: Product of Play. De systematische, onpersoonlijke uitkomst van onschuldige, speelse handelingen. Het besef dat je als kijker zelf observant bent, doet je afvragen wat de rol van de toeschouwer ten opzichte van het kunstwerk is. Thema’s die als een rode draad door de kunsthistorie lopen worden op eigentijdse wijze aan de kaak gesteld en visueel op interessante wijze ingevuld door Product of Play. Concept en uitwerking versmelten tot een aantrekkelijk, speels werk dat een relevante gelaagdheid bevat en het verdient om bij deze editie van de Prix de Rome als winnaar uit de bus te komen. Het mysterie is volledig als je ontdekt wat het meisje eigenlijk zingt. De website van Fernandes vermeldt: “Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen”.
Prix de Rome Sorry this text is currently not available in english -
Sorry this text is currently not available in english - door Luuk Ottenhof (24 jaar)

Luuk Ottenhof studeert Kunstgeschiedenis en gaat volgend jaar een minor Kritiek en Journalistiek op de UvA volgen. Tevens is hij op zoek naar een stage voor zijn studie Kunstgeschiedenis. Naast studeren is hij intensief bezig met verschillende muzikale projecten en probeert hij zodoende artistieke en academische ambities te combineren.

Dit artikel is geschreven tijdens de workshop kunstkritiek, georganiseerd door Prix de Rome en Domein voor Kunstkritiek. Deze artikelen bevatten de individuele mening van de deelnemers, en niet van de organisatie. Iedere deelnemer is gevraagd de tentoonstelling Prix de Rome 2011 Beeldende Kunst te bezoeken, en een kritisch betoog te schrijven waarin een persoonlijke winnaar wordt gekozen.
Er zijn nog geen reacties

Plaats hier een reactie




Anti-Spam check *
Vul de volgende woorden in: check

Email  

Eerdere
Columns