Warning: getimagesize(_uploaded/Ben-Pointeker-Splitter-TH.jpg): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/vhosts/prixderome.nl/httpdocs/_inc/_content_readers/content_reader.inc.php on line 574 Zoektocht | Mijn Prix Columns | My Prix | Prix de Rome

My Prix
Columns

31-5-2011

Zoektocht

Door: Pieter Willems

Sorry this text is currently not available in english - Een uitgekauwd gezegde als “vele wegen leiden naar Rome” vermijd ik normaalgesproken liever, maar als slogan voor de Prix de Rome 2011 tentoonstelling in Smart Project Space te Amsterdam zou het eigenlijk niet misstaan.

Tien jonge kunstenaars, geselecteerd uit meer dan 200 inzendingen, krijgen hier de mogelijkheid om nieuw werk te tonen dat speciaal voor deze gelegenheid is ontwikkeld. De voorkeur gaat kennelijk in hoge mate uit naar conceptueel en abstract werk, waardoor ik de expositie in eerste instantie als onbegrijpelijk en (wellicht wat positiever) als ongrijpbaar ervaar. De tentoonstelling lijkt een narratief te missen, een leidraad die de werken van context voorziet. Natuurlijk kan dit gemakkelijk worden verklaard wanneer als je je realiseert dat het hier om een wedstrijd gaat. De winnaar zal uiteindelijk zichzelf moeten onderscheiden van de andere deelnemers en uniciteit is daarbij onontbeerlijk. Hoe dan ook kruisen in deze tentoonstelling de wegen naar Rome elkaar slechts sporadisch. Al met al krijg ik het gevoel op een buitenlandse snelweg te rijden, waar ik steeds die ene afslag mis bij gebrek aan goede bewegwijzering.
Prix de Rome Sorry this text is currently not available in english - Ben Pointeker, Splitter (2011) (Prix de Rome 2011 exhibition)
Sorry this text is currently not available in english - Opvallend is de grote hoeveelheid videowerk. Inhoudelijk gezien varieert dit van een (schijnbaar) lineair verhaal van Katarina Zdjelar tot de bijna statische natuurshots van Ben Pointeker en Guido van der Werve. Het gebruik van video is meteen één de van de redenen waarom ik de expositie als ‘zwaar’ heb ervaren. De videowerken beslaan een tijdsspanne van minimaal vijf en maximaal veertig minuten, en worden vervolgens herhaald. De toeschouwer wordt hierdoor gedwongen om geconcentreerd het verloop van de video te analyseren, in een poging greep te krijgen op het complexe geheel.
Uiteindelijk wordt de Prix de Rome niet uitgereikt aan een werk maar aan een kunstenaar. Wat hier wordt gepresenteerd dient dan ook aan te sluiten op eerder werk, waardoor een ontwikkeling in werk- en denkwijze zichtbaar wordt gemaakt. De gemiddelde bezoeker heeft hoogstwaarschijnlijk geen weet van een dergelijke geschiedenis en het kost dan ook enige moeite om het gepresenteerde werk te plaatsen in een evolutionaire lijn. Met behulp van korte interviews op de website van Prix de Rome is het echter goed mogelijk om een aardig beeld te krijgen van deze ontwikkeling.

Het videowerk ‘Product of Play’ van Priscilla Fernandes lijkt bij eerste kennismaking hermetisch afgesloten voor interpretatie, maar dankzij het interview worden handvaten aangereikt die het werk een basis geven, gelukkig zonder dat er wordt geprobeerd een eenduidige betekenis te creëren. Haar opvattingen over representatie en interpretatie blijken nauw verwant te zijn aan de filosofie van Plato. Het voert wellicht te ver om deze hier uitgebreid te bespreken, maar als ik ontdek dat Fernandes deze ideeën zowel in de vorm van het werk als bij de inhoud heeft toegepast, krijgt het voor mij alsnog stabiliteit.

Hoe goed je Google vaardigheden ook zijn, dergelijke achtergrondinformatie is niet te vinden over het werk van Ben Pointeker. Hij weigert over zijn kunst te spreken en laat de toeschouwer alleen met de video-installatie ‘Splitter’. In stilte worden beelden van overweldigende natuurtaferelen getoond; een berglandschap, heide, een graanveld. In ieder beeld trekt een mysterieus vrouwelijk personage het zwaartepunt naar zich toe, zonder de toeschouwer de kans te geven haar ooit scherp te zien. Pointeker neemt voor iedere scène ruimschoots de tijd, zodat de ik de kans krijg de omgevingen in rust te verkennen en mezelf onder te dompelen in de schoonheid ervan. De combinatie van fotografie en video ontpopt zich als een spanningsveld tussen de stilte van het moment en de meedogenloze voortgang van de tijd. De kijker wordt uitgedaagd het beeld te onderzoeken en tegelijkertijd op zoek te gaan naar een verhaal dat zich afspeelt op een tijdslijn. In ‘Splitter’ wordt het stilstaande beeld zodoende tot filmische scène en omgekeerd.

In het nawoord van Lolita, stelt Nabokov dat “realiteit” een van de weinige woorden is die niets betekenen zonder aanhalingstekens. Dat is ook de enige rode draad die ik uiteindelijk in de tentoonstelling heb ontdekt. Realiteit is een constructie en de eigenschappen van een dergelijke constructie worden hier door tien jonge kunstenaars onderzocht, uit elkaar gehaald en opnieuw opgebouwd. Het uiteindelijke werk is vaak één van die mogelijke weergaves voortkomend uit het door de kunstenaar onderzochte concept. Om vat te krijgen op het proces dat van idee naar representatie leidt, is het raadzaam verder te zoeken dan wat het werk laat zien. Soms wordt deze zoektocht onmogelijk gemaakt, zoals in het geval van Pointeker. Uiteindelijk krijgt zijn werk hierdoor juist uniciteit. Het is eigenwijs, indringend, mysterieus en esthetisch.
Wat mij betreft neemt hij dan ook de prijs mee naar huis. Ik rijd liever met een onbestemd gevoel van vrijheid over de snelweg dan dat ik, ondanks alle inspanning, het gevoel heb steeds de afslag te missen. Ook al kom ik dan nooit in Rome aan.
Prix de Rome Sorry this text is currently not available in english -
Sorry this text is currently not available in english - door Pieter Willems (27 jaar)

Part-time student Literatuurwetenschap aan de UvA,
part-time stagiair bij Non-fiction (http://www.non-fiction.nl)
en part-time muziekproducer onder de naam Presk

Dit artikel is geschreven tijdens de workshop kunstkritiek, georganiseerd door Prix de Rome en Domein voor Kunstkritiek. Deze artikelen bevatten de individuele mening van de deelnemers, en niet van de organisatie. Iedere deelnemer is gevraagd de tentoonstelling Prix de Rome 2011 Beeldende Kunst te bezoeken, en een kritisch betoog te schrijven waarin een persoonlijke winnaar wordt gekozen.
Er zijn nog geen reacties

Plaats hier een reactie




Anti-Spam check *
Vul de volgende woorden in: check

Eerdere
Columns