De Historie
1666 - 1817
Historisch fundament in de tijd van Lodewijk XIV
De Prix de Rome vindt zijn fundament bijna 350 jaar geleden in Frankrijk. Vanaf het begin van de zestiende eeuw geldt de klassieke oudheid als bakermat van de Europese kunst. Voor de meeste Noordeuropese kunstenaars ontbreken dan echter de mogelijkheden om het klassieke Rome te bezoeken. Een enkeling durft de (voet-)tocht over de Alpen wel te maken. En komt terug met verhalen, prenten en een enkele keer met een klein schilderij met een klassiek, mythologisch onderwerp of een landschap uit de omgeving van Rome.
Reis naar Rome
Koning Lodewijk XIV besluit dat Franse kunstenaars de klassieken met eigen ogen moeten kunnen bekijken en bestuderen. De door hem opgerichte ‘Académie Royale de Peinture et de Sculpture’ stelt daartoe in 1666 de Prix de Rome in. De prijs is een vorstelijk geldbedrag (stipendium) waarmee de winnaar maar liefst vier jaar in Rome kan werken: aan de ‘Académie de France’ die dan is gevestigd in de Villa Medici. Temidden van de klassieke omgeving van het Oude Rome.
Het ontstaan van de Prix de Rome in Nederland
Met Frankrijk als voorbeeld groeit in Nederland aan het einde van de achttiende eeuw de belangstelling voor een kunstreis naar Italië. Tijdens de Franse bezetting (1806-1810) geeft Lodewijk Napoleon, de jongere broer van de keizer, opdracht tot oprichting van een Koninklijke Academie. Ook voert hij, eveneens naar Frans voorbeeld, de Nederlandse Prix de Rome in.
Kwekelingen
In 1806 wordt in Nederland het Directoraat-Generaal voor Schone Kunsten opgericht. De directeur-generaal is belast met het beheer van het Koninklijk Museum en de oprichting van een Koninklijke Academie. Ook krijgt hij de taak om kunstenaars - kwekelingen genoemd - naar Parijs en Rome uit te zenden, zodat zij zich daar in de schone kunsten kunnen perfectioneren.
In 1807 zendt Lodewijk Napoleon al enkele kunstenaars met een beurs naar Parijs en Rome. In 1808 wordt voor de uitgezonden kunstenaars een reglement opgesteld en is de Prix de Rome in Nederland een feit. Maar pas in 1817 wordt deze prijs onder koning Willem I bij wet vastgelegd.
De Prix de Rome vindt zijn fundament bijna 350 jaar geleden in Frankrijk. Vanaf het begin van de zestiende eeuw geldt de klassieke oudheid als bakermat van de Europese kunst. Voor de meeste Noordeuropese kunstenaars ontbreken dan echter de mogelijkheden om het klassieke Rome te bezoeken. Een enkeling durft de (voet-)tocht over de Alpen wel te maken. En komt terug met verhalen, prenten en een enkele keer met een klein schilderij met een klassiek, mythologisch onderwerp of een landschap uit de omgeving van Rome.
Reis naar Rome
Koning Lodewijk XIV besluit dat Franse kunstenaars de klassieken met eigen ogen moeten kunnen bekijken en bestuderen. De door hem opgerichte ‘Académie Royale de Peinture et de Sculpture’ stelt daartoe in 1666 de Prix de Rome in. De prijs is een vorstelijk geldbedrag (stipendium) waarmee de winnaar maar liefst vier jaar in Rome kan werken: aan de ‘Académie de France’ die dan is gevestigd in de Villa Medici. Temidden van de klassieke omgeving van het Oude Rome.
Het ontstaan van de Prix de Rome in Nederland
Met Frankrijk als voorbeeld groeit in Nederland aan het einde van de achttiende eeuw de belangstelling voor een kunstreis naar Italië. Tijdens de Franse bezetting (1806-1810) geeft Lodewijk Napoleon, de jongere broer van de keizer, opdracht tot oprichting van een Koninklijke Academie. Ook voert hij, eveneens naar Frans voorbeeld, de Nederlandse Prix de Rome in.
Kwekelingen
In 1806 wordt in Nederland het Directoraat-Generaal voor Schone Kunsten opgericht. De directeur-generaal is belast met het beheer van het Koninklijk Museum en de oprichting van een Koninklijke Academie. Ook krijgt hij de taak om kunstenaars - kwekelingen genoemd - naar Parijs en Rome uit te zenden, zodat zij zich daar in de schone kunsten kunnen perfectioneren.
In 1807 zendt Lodewijk Napoleon al enkele kunstenaars met een beurs naar Parijs en Rome. In 1808 wordt voor de uitgezonden kunstenaars een reglement opgesteld en is de Prix de Rome in Nederland een feit. Maar pas in 1817 wordt deze prijs onder koning Willem I bij wet vastgelegd.
Thorbecke
Bij forse bezuinigingen op de Koninklijke Akademie in 1851 zet minister Thorbecke een streep door de slecht functionerende Prix de Rome. Die is volgens hem veel te duur in relatie tot de artistieke resultaten. Diezelfde Thorbecke is in 1868 niettemin een warm pleitbezorger voor een door de staat op te richten Rijksakademie in 1870, met de Prix de Rome eraan verbonden. Kwaliteit van hoger kunstonderwijs door hoogleraren wordt verbonden met idealen van de Griekse Akademia als platform voor beroepsgenoten een ‘vrijplaats voor kunst en kunstenaars’ om te voorkomen dat Nederlands talent wegliep naar bijvoorbeeld Parijs en St. Petersburg.
Bij forse bezuinigingen op de Koninklijke Akademie in 1851 zet minister Thorbecke een streep door de slecht functionerende Prix de Rome. Die is volgens hem veel te duur in relatie tot de artistieke resultaten. Diezelfde Thorbecke is in 1868 niettemin een warm pleitbezorger voor een door de staat op te richten Rijksakademie in 1870, met de Prix de Rome eraan verbonden. Kwaliteit van hoger kunstonderwijs door hoogleraren wordt verbonden met idealen van de Griekse Akademia als platform voor beroepsgenoten een ‘vrijplaats voor kunst en kunstenaars’ om te voorkomen dat Nederlands talent wegliep naar bijvoorbeeld Parijs en St. Petersburg.
Over PdR
Winnaars
