De
Prix de Rome, tweehonderd jaar geleden in Nederland ingevoerd door
Lodewijk Napoleon en in 1870 ondergebracht bij de Rijksakademie van
beeldende kunsten, is de kunst- en architectuurprijs van Nederland voor
kunstenaars onder de 35 jaar. De prijs is gericht op het traceren van
talent en het signaleren van trends in een internationale context, zie agenda.
Van origine (1666, Parijs) heeft de
Europese prijs
Rome, de bakermat van de Europese kunsten, als bestemming. Begin
negentiende eeuw werd de prijs geimporteerd. In 1870 is de prijs bij
wet ingesteld. De oudste kunstprijs van Nederland kent bekende namen
onder de winnaars als Jan Sluijters (1904), Berend Strik (1987), Erik
Andriesse (1988), Joep van Lieshout (1992), Alicia Framis (1997),
Elspeth Diederix (2003), Viviane Sassen (2007) en Nicoline van Harskamp
(2009) en bij de architecten bijvoorbeeld Cornelis van Eesteren (1928),
Wim Quist (1958) en Koen van Velsen (1986), Branimir Medic (1995) en
Ronald Rietveld (2006). Een internationale jury selecteert vier
genomineerden voor de eindronde. Deze laatste ronde bestaat uit een
werkperiode van circa drie maanden als ‘residency’ op de Rijksakademie.
Bij elke Prix de Rome verschijnt een uitgebreide publicatie. In 2005 is
een aantal veranderingen aangebracht in de opzet van de Prix de Rome.
Twintig jaar na de laatste renovatie van de prijs in 1985, is de Prix
in 2005 een nieuwe fase ingegaan als PRIXDEROME.NL.
|
| |
|
inschrijven
|
|
|
|
|
|
|
procedure
en inschrijfformulieren
|
|
|
inschrijving
De inschrijving liep van maandag 19 oktober tot en met woensdag 28
oktober 2009. De inschrijving voor de PRIXDEROME.NL 2010 is inmiddels gesloten.
voorronde
De voorrondeopgave wordt geformuleerd door de jury. Door middel van
deze opdracht moet de jury een zo goed mogelijk inzicht krijgen in de
ontwerpkwaliteiten en het creatieve talent van de inzender. Begin
december 2009 selecteert een internationale jury uit alle inzendingen een longlist
van 10 kandidaten en vervolgens een shortlist van 4 genomineerden.
eindronde
De 4 genomineerde architecten worden in januari 2010 toegelaten tot de
eindronde: een werkperiode van circa 3,5 maand. In deze werkperiode
werken zij aan een eindrondeopdracht. Er wordt een atelier op de
Rijksakademie ter beschikking gesteld en de architecten kunnen gebruik
maken van de technische werkplaatsen. De laatste juryronde vindt plaats
in de tentoonstelling, begin mei 2010.
tentoonstelling
Tijdens de eindbeoordeling wordt uitsluitend gekeken naar het nieuw
gemaakte werk. De eindjurering vindt plaats op grond van het werk en de
presentatie tijdens de tentoonstelling. In de tentoonstelling is ook
het werk te zien van de andere 6 longlist kandidaten, die niet tot de
shortlist zijn doorgedrongen.
publicatie
In de publicatie die tijdens de prijsuitreiking verschijnt (uitgever
NAi) worden tien individuele portretten van de getalenteerde
architecten gepresenteerd, met bijzondere aandacht voor de vier
finalisten.
|
|
|
agenda
|
|
|
|
De PRIXDEROME.NL
bestaat uit verschillende jury
rondes, waarin de internationale jury stapsgewijs een selectie uit het
werk van de kandidaten maakt. Voor de Prix de Rome architectuur 2010
gelden de volgende data:
|
|
|
|
- De inschrijfperiode was geopend van 19 oktober
t/m 28
oktober 2009. Inschrijving en aanmelding uitsluitend in deze
periode en uitsluitend via deze website. De link naar de
inschrijfformulieren werd op 19 oktober op deze website gepubliceerd.
- Aan PRIXDEROME.NL 2010 Architectuur kunnen
architecten,
landschappers en stedenbouwkundigen meedoen die jonger zijn dan 35 jaar
(geboren op of na 1974) en in ieder geval twee jaar
aaneengesloten in
Nederland wonen (vanaf 01-01-2008). Het uitgebreide uittreksel
persoonsregister met woonhistorie dient dit aan te tonen.
|
|
|
|
Inleveren van voorrondeopgave op maandag 30 november 2009 tussen 10.00 en 17.00 uur |
|
|
|
Eerste jury ronde,
waarbij al het ingezonden werk wordt bekeken en het aantal inzendingen
door de jury in 3 dagen wordt teruggebracht naar een longlist van 10 en
vervolgens naar een shortlist van 4 kandidaten.
|
|
|
|
Voor de vier genomineerde architecten stelt de
Rijksakademie ateliers en projectruimten voor presentaties beschikbaar
gedurende ruim drie maanden van begin januari tot eind april 2010. De
genomineerden kunnen verder gebruik maken van de technische
werkplaatsen, waarbij zij geadviseerd en ondersteund worden door
technisch specialisten. Het is gebleken dat Prix-kunstenaars en
-architecten intensief gebruik maken van de geboden gastvrijheid.
|
|
mei-juni 2010
|
|
De laatste juryronde vindt plaats in de
tentoonstelling in ARCAM (Amsterdam), medio mei 2010. In de tentoonstelling is ook het werk
te zien van de andere 6 longlist kandidaten, die niet tot de shortlist
zijn doorgedrongen. De prijsuitreiking van de PRIXDEROME.Nl 2010
vindt plaats op donderdag 10 juni 2010 in Amsterdam plaats (locatie wordt later bekend gemaakt).
|
|
|
|
|
|
De jury van de PRIXDEROME.NL bestaat
voornamelijk uit
architecten van naam uit binnen- en buitenland en een
theoreticus/beschouwer (voorzitter). Het voorzitterschap is een
erefunctie en komt hem of haar toe die een belangrijke bijdrage heeft
geleverd aan de kunst of architectuur in Europa.
|
|
|
|
jurering
|
De
deelnemende kunstenaars krijgen een inschrijfnummer om hun anonimiteit
te beschermen. Zo ontstaat, in de woorden van curator en docent
filmgeschiedenis Mark Nash (jurylid Prix de Rome film en video in 2002)
een 'democratische structuur waarin kunstenaars anoniem hun inzendingen
indienen bij een groep medekunstenaars'. Dit geeft de Prix de Rome 'een
unieke positie'. Pas in de laatste fase krijgt de jury de namen en
curricula vitae van de inzenders.
JURYLEDEN PRIXDEROME.NL 2010 ARCHITECTUUR
Aaron Betsky (voorzitter)
directeur Cincinnati Art Museum, voormalig directeur NAi Rotterdam
Edzo Bindels
stedenbouwkundige, West8 Urban design & landscape architecture,
Rotterdam
Caroline Bos
planoloog en kunsthistoricus, UNStudio, Amsterdam
Tony Fretton
architect, Tony Fretton Architects Londen, en hoogleraar
architectonisch ontwerpen TU Delft
Bert van Meggelen
socioloog, MAATwerk Rotterdam, hoofdcurator Triennale Apeldoorn 2008,
intendant Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001
Ronald Rietveld
landschapsarchitect, Rietveld Landscape, winnaar 1e prijs Prix de Rome
2006
Marlies Rohmer
architect, Rohmer Architecten, Amsterdam
|
|
|
|
|
Enkele
juryleden PRIXDEROME.NL 2009 (vlnr): Kestutis Kuizinas, Yael
Bartana, Barbara Visser en Jurgen Beij.
|
|
|
|
juryberaadslagingen
Het
beschrijven van het juryproces is van groot belang aangezien de Prix de
Rome nieuwe ontwikkelingen wil signaleren. Sinds 1985 worden de
beraadslagingen van de jury openbaar gemaakt in een publicatie. Hiermee
wil de Prix de Rome het debat over de rol van de kunst en architectuur
in de samenleving aanmoedigen. De discussie van de juryleden over hun
jongere collega's vormt een wezenlijke bijdrage aan dit debat.
auteurs
van juryberaadslagingen prix de rome 2002 - 2009
Olof Koekebakker (2001)
Arno Haijtema (2002)
Sandra Smallenburg (2002)
Ina Boiten (2003)
Domeniek Ruyters (2003)
Hans den Hartog Jager (2004)
Rutger Pontzen (2005)
Olof Koekebakker (2006)
Edo Dijksterhuis (2007)
Moosje Goosen (2009)
Olof Koekebakker (2010) |
|
|
|
|
rijksakademie
|
naar boven |
|
| |
|
|
|
|
| Sinds
1870 heeft de Prix de Rome een bij de wet ingesteld gastvrij
onderkomen bij de Rijksakademie van beeldende kunsten. Sindsdien werden
jaarlijks bij toerbeurt wedstrijden georganiseerd in de disciplines
schilderen, beeldhouwen, grafiek en bouwkunst. Die laatste discipline
werd toen al niet meer aan de akademie gedoceerd, maar is als Prix de
Rome Architectuur een blijvend onderdeel van de prijs gebleven. |
|
|
|
|
Rijksakademie in Amsterdam |
|
|
|
20e eeuw
Begin jaren tachtig van de
vorige eeuw werd ervaren dat de Rijksakademie en de prijs niet meer
aansloten bij de eisen van de tijd. Tegelijk met een grondige
reorganisatie van de instelling werd ook de Prix de Rome nieuw leven
ingeblazen. In 1985 ging de prijs in een nieuwe opzet van start. Met
succes. In de afgelopen twintig jaar heeft de Prix een grote
populariteit opgebouwd, en dat is zeker te danken aan de innige en
harmonieuze relatie tussen gast en gastheer. De Prix de Rome en de
Rijksakademie leven in symbiose.
relatie van de
prix met de rijksakademie
De
Rijksakademie van beeldende kunsten en de Prix de Rome hebben een
langdurige relatie. Sinds 1870 is de Prix de Rome een wettelijke taak
van de Rijksakademie. Bij de verzelfstandiging uit de Rijksdienst in
1999 werd de Prix, na toestemming van de Tweede Kamer, wederom tot
kerntaak van de Rijksakademie benoemd.
De Rijksakademie organiseert en faciliteert de
Prix de Rome. Het
Bureau Prix de Rome organiseert de wedstrijd en de werkperiode in en
buiten de Rijksakademie, nodigt juryleden uit en co�rdineert de
publicatie, tentoonstelling(en) en randprogrammeringen.
|
|
|
|
| Een
zwevende gang op de Rijksakademie |
|
|
organisatie
Het
doel van de wedstrijd sluit naadloos aan bij de uitgangspunten van de
akademie: het stimuleren van individuele artistieke ontwikkeling van
jonge, getalenteerde kunstenaars in een professionele en internationaal
geori�nteerde omgeving. Het artistieke klimaat tijdens de werkperiode
blijkt voor de genomineerden ��n van de meest inspirerende
ervaringen
in hun ontwikkeling. Niet alleen voor beeldend kunstenaars, zeker ook
voor architecten. Zo verklaarde Gianno Cito (eerste prijs Prix de Rome
architectuur 2001) dat hij tijdens zijn werkperiode van drie maanden
intensief van de faciliteiten en werkplaatsbegeleiders gebruik maakte,
en de Rijksakademie tijdens dat verblijf ‘als inspirerend kuuroord’
beleefde. De Rijksakademie als thuisbasis is volgens Cito juist om die
reden ‘heel essentieel voor de Prix de Rome’. |
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
|